Pleiepenger - kiedy NAV zapłaci za opiekę nad dzieckiem lub bliskim?

Musisz ograniczyć pracę, ponieważ Twoje dziecko wymaga stałego nadzoru? Opiekujesz się bardzo ciężko chorą osobą dorosłą albo bliskim w końcowej fazie życia? W takich sytuacjach możesz spotkać się ze świadczeniem określanym jako pleiepenger.

W tym artykule wyjaśniamy, jakie warunki musi spełnić opiekun, kiedy stan chorego uzasadnia wypłatę, ile NAV może zapłacić w 2026 roku oraz jak przygotować wniosek i dokumentację medyczną.

Czym jest pleiepenger i jakie warunki musi spełnić opiekun?

Pleiepenger to świadczenie z NAV, które zastępuje dochód utracony z powodu sprawowania opieki. Podstawę prawną stanowi rozdział 9 norweskiej ustawy o ubezpieczeniach społecznych.

Świadczenie obejmuje trzy główne sytuacje:

Niezależnie od rodzaju opieki musisz co do zasady:

• być członkiem norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych,
• mieć mniej niż 70 lat,
• przepracować co najmniej 4 tygodnie bezpośrednio przed rozpoczęciem opieki,
• utracić dochód z powodu nieobecności w pracy,
• ograniczyć czas pracy lub dochód o co najmniej 20%,
• osiągać dochód odpowiadający co najmniej 0,5 G, czyli po zaokrągleniu 68 275 NOK rocznie w 2026 roku.

Do okresu pracy mogą zostać zaliczone między innymi okresy pobierania zasiłku chorobowego, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku rodzicielskiego, świadczenia ciążowego oraz niektórych świadczeń opiekuńczych. Wyjątki dotyczą również określonych ustawowych urlopów i bezpłatnego urlopu rodzicielskiego trwającego do 12 miesięcy.

Członkostwa w norweskim systemie nie potwierdza samo obywatelstwo, zameldowanie ani płacenie podatku. Znaczenie mają przede wszystkim miejsce zamieszkania, zatrudnienie i przepisy EOG. Jest to szczególnie ważne, jeżeli mieszkasz w Polsce, pracujesz w Norwegii albo opieka odbywa się poza Norwegią.

Kiedy NAV wypłaci świadczenie za opiekę?

Kiedy opiekujesz się chorym dzieckiem

Dziecko poniżej 18 lat musi z powodu choroby, urazu albo wady wrodzonej potrzebować ciągłego nadzoru i opieki wykraczającej poza zwykłe potrzeby zdrowego dziecka w tym samym wieku. Nie obowiązuje zamknięta lista diagnoz. Znaczenie może mieć choroba fizyczna, psychiczna, uraz lub wada wrodzona, a formalna diagnoza nie zawsze jest konieczna.

Potrzeba opieki musi występować w sposób ciągły. Pojedyncza pomoc przy podawaniu leków, transporcie lub konkretnym zabiegu zwykle nie wystarczy. Przy pobycie dziecka w szpitalu świadczenie co do zasady przysługuje, jeżeli musisz być nieobecny w pracy, aby mu towarzyszyć. Dotyczy to również określonych form leczenia domowego, gdy dziecko nadal formalnie pozostaje pacjentem szpitala.

Opiekunem może być rodzic, rodzic zastępczy, ojczym, macocha albo inna osoba faktycznie uczestnicząca w regularnej opiece nad dzieckiem.

Do wniosku potrzebne jest zaświadczenie od lekarza szpitalnego lub lekarza specjalistycznej służby zdrowia. Dokument powinien opisywać:

• stan zdrowia dziecka,
• zakres potrzebnego nadzoru,
• zadania opiekuna,
• przewidywany czas opieki,
• konieczność jednoczesnej obecności dwóch opiekunów, jeżeli taka potrzeba występuje.

Przy typowej infekcji, grypie żołądkowej lub krótkotrwałej chorobie leczonej wyłącznie przez lekarza rodzinnego stosuje się zwykle płatne dni opieki. Ich zasady omawiamy w artykule Ile dni wolnego przysługuje na chore dziecko w Norwegii?

Rodzice dzielą między siebie maksymalnie 100% świadczenia, na przykład 60% i 40%. NAV może przyznać łącznie do 200%, jeżeli dziecko przebywa w szpitalu albo jego stan wymaga jednoczesnej obecności dwóch osób. Potrzeba dwóch opiekunów musi wynikać z dokumentacji lekarskiej.

Pleiepenger można łączyć z częściową pracą. Wysokość świadczenia zależy między innymi od liczby przepracowanych godzin oraz czasu, który dziecko regularnie spędza w szkole, przedszkolu lub placówce opiekuńczej. Czas w placówce porównuje się z tygodniem wynoszącym 37,5 godziny. Jeżeli regularna opieka instytucjonalna przekracza 80% normalnego tygodnia, świadczenie co do zasady nie jest wypłacane.

Wyjątek może dotyczyć sytuacji, w której choroba dziecka wymaga nocnego czuwania albo stałej gotowości opiekuna. Wtedy pobyt dziecka w placówce nie musi automatycznie obniżać wypłaty.

Kiedy opiekujesz się dorosłą osobą z niepełnosprawnością intelektualną

W przypadku osoby powyżej 18 lat wszystkie poniższe warunki muszą być spełnione jednocześnie:

• osoba ma niepełnosprawność intelektualną,
• cierpi na zagrażającą życiu lub inną bardzo poważną chorobę albo doznała ciężkiego urazu,
• wymaga tak intensywnej opieki, że nie może pozostawać sama,
• była leczona lub pozostaje pod opieką szpitala albo specjalistycznej służby zdrowia.

Wniosek może złożyć każda osoba faktycznie sprawująca opiekę, na przykład rodzic, dorosłe rodzeństwo, dziadek, babcia, ciotka, wujek lub bliski znajomy. Nie obowiązuje ogólny limit czasu, jeżeli warunki medyczne i zawodowe nadal są spełnione.

Kiedy opiekujesz się bliskim w końcowej fazie życia

Osobą bliską może być członek rodziny, partner, przyjaciel, sąsiad albo inna osoba, z którą chory pozostaje w bliskiej relacji. Stopień pokrewieństwa nie przesądza o prawie do świadczenia.

Chory musi znajdować się w końcowej fazie życia, gdy przewidywany pozostały czas życia jest ograniczony zazwyczaj do tygodni lub miesięcy. Sama nieuleczalna choroba lub zależność od pomocy innych osób nie wystarczy, jeżeli ten etap jeszcze nie nastąpił.

Opieka musi odbywać się prywatnie, w domu. Pobyt chorego w szpitalu albo domu opieki wyklucza wypłatę za ten okres, ponieważ opiekę zapewnia wtedy personel placówki.

Na jednego chorego przysługuje łącznie 60 dni świadczeniowych. Jest to wspólna pula dla wszystkich opiekunów. Maksymalnie dwie osoby mogą pobierać świadczenie jednocześnie. Jeżeli obie otrzymują po 100%, każdego dnia zużywane są dwa dni ze wspólnej puli, więc każda z nich może otrzymać maksymalnie po 30 dni.

Dni nie muszą następować kolejno. Możesz pracować częściowo i rozłożyć świadczenie na dłuższy okres. Potrzebne jest zaświadczenie lekarza lub placówki leczącej chorego, które potwierdza końcową fazę życia. Ten sam dokument może wykorzystać kilku opiekunów.

Ile wynosi pleiepenger w 2026 roku?

Pleiepenger wynosi zasadniczo 100% ustalonej podstawy dochodu, maksymalnie do 6 G. Od 1 maja 2026 roku 1 G wynosi 136 549 NOK, dlatego maksymalna roczna podstawa świadczenia to 819 294 NOK. Więcej o znaczeniu tej wartości przeczytasz w artykule Kwota bazowa G w Norwegii w 2026 roku - wpływ na zasiłki i emerytury.

Dochód powyżej 6 G nie jest rekompensowany. Maksymalna teoretyczna stawka wynosi około 3 151 NOK brutto dziennie, ponieważ roczną podstawę dzieli się przez 260 dni. Świadczenie wypłacane jest za pięć dni w tygodniu, bez sobót i niedziel.

Jeżeli dochód pracownika z ostatnich trzech miesięcy po przeliczeniu na rok różni się od dochodu rocznego o więcej niż 25%, NAV ocenia, która wartość lepiej przedstawia aktualną sytuację. Przy nowej działalności lub trwałej zmianie sytuacji zawodowej również może zostać zastosowany bardziej reprezentatywny dochód.

Przy częściowej pracy świadczenie jest proporcjonalnie zmniejszane. Musisz jednak ograniczyć aktywność zawodową o co najmniej 20%. Jeżeli pracujesz 80% normalnego wymiaru, możesz otrzymać maksymalnie 20% pleiepenger, o ile pozostałe warunki są spełnione.

Pleiepenger podlega opodatkowaniu. W czasie formalnego urlopu wypoczynkowego świadczenie nie jest wypłacane, dlatego musisz poinformować NAV o urlopie.

NAV nalicza feriepenger w wysokości 10,2%, ale wyłącznie od podstawy za pierwsze 12 tygodni łącznego pobierania pleiepenger i świadczenia szkoleniowego w danym roku kalendarzowym. Feriepenger jest zwykle wypłacany w maju następnego roku. Ogólne zasady dodatku urlopowego omawiamy osobno w artykule Feriepenger - najważniejsze prawa i zasady.

Jak złożyć wniosek i jakie dokumenty przygotować?

Wniosek składasz elektronicznie do NAV. Zasadniczy termin wynosi 3 miesiące od rozpoczęcia okresu, za który chcesz otrzymać pieniądze. Złożenie wniosku później może spowodować utratę wypłaty za wcześniejsze miesiące.

Zaświadczenie dotyczące dziecka albo osoby dorosłej z niepełnosprawnością intelektualną musi pochodzić od lekarza szpitalnego lub specjalistycznej służby zdrowia. Przy opiece nad osobą w końcowej fazie życia dokument wystawia lekarz lub placówka lecząca chorego.

Pracodawca przekazuje inntektsmelding (informację o dochodzie):

• przy pierwszym wniosku,
• po przerwie w pobieraniu świadczenia trwającej co najmniej 4 tygodnie,
• po krótszej przerwie, jeżeli zmienił się dochód.

Przy opiece nad osobą w końcowej fazie życia jeden wniosek może obejmować maksymalnie 14 dni do przodu. Dalszy okres wymaga kolejnego wniosku.

Pracodawca może nadal wypłacać Ci pensję i otrzymywać refundację z NAV, ale nie ma ogólnego ustawowego obowiązku finansowania wynagrodzenia z góry. Taki obowiązek może wynikać z układu zbiorowego, regulaminu albo umowy. Jeżeli pracodawca nie wypłaca pensji, NAV przekazuje świadczenie bezpośrednio Tobie.

Przy przyznanym pleiepenger masz ustawowe prawo do nieobecności w pracy. Pracodawca może otrzymać potwierdzenie złożenia wniosku, ale nie powinien żądać pełnej decyzji zawierającej wrażliwe informacje medyczne.

Według terminów aktualnych 8 października 2026 roku orientacyjny czas rozpatrywania wynosił:

Regularna wypłata następuje do 25. dnia miesiąca. Jeżeli decyzja zostanie wydana przed 15. dniem miesiąca, pieniądze powinny zostać wypłacone do 25. dnia tego samego miesiąca. Przy decyzji wydanej później lub obejmującej okres wsteczny wypłata zwykle trafia na konto w ciągu około 5 dni.

Musisz niezwłocznie zgłosić NAV między innymi:

• zwiększenie lub zmniejszenie czasu pracy,
• zmianę dochodu albo stosunku pracy,
• rozpoczęcie urlopu,
• zmianę czasu pobytu dziecka w szkole lub placówce,
• przejęcie części opieki przez inną osobę,
• przyjęcie chorego do szpitala lub domu opieki,
• wyjazd poza EOG,
• wcześniejsze zakończenie opieki.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

• Pleiepenger zastępuje dochód utracony podczas opieki nad ciężko chorym dzieckiem, określoną osobą dorosłą z niepełnosprawnością intelektualną albo bliskim w końcowej fazie życia.
• Musisz co do zasady ograniczyć pracę o co najmniej 20%, spełnić wymóg dochodu 68 275 NOK rocznie i podlegać norweskiemu systemowi ubezpieczeń.
• Świadczenie wynosi do 100% podstawy, maksymalnie od 819 294 NOK rocznie, a teoretyczna maksymalna stawka dzienna w 2026 roku to około 3 151 NOK brutto.
• Wniosek trzeba zasadniczo złożyć w ciągu 3 miesięcy, a podstawą sprawy jest prawidłowe zaświadczenie lekarskie.

Jeśli potrzebujesz pomocy we wnioskowaniu o pleiepenger, zadzwoń do nas: +47 21 38 38 21. Pomagamy Polakom w Norwegii uporządkować sprawy świadczeniowe.

Autor artykułu: Marcin - marcin@efirma.no