Co to jest engangsstønad i komu się należy?

Spodziewasz się dziecka w Norwegii, ale nie masz wystarczającego stażu pracy do zasiłku rodzicielskiego? A może zastanawiasz się, czy zamiast świadczenia wypłacanego przez okres urlopu możesz otrzymać jednorazową kwotę?

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest engangsstønad, ile wynosi w 2026 roku, kto może je otrzymać oraz jakie znaczenie ma członkostwo w norweskim systemie ubezpieczeń społecznych. Pokazujemy również, kiedy i jak złożyć wniosek.

Czym jest engangsstønad?

Engangsstønad to jednorazowe świadczenie wypłacane przez NAV w związku z urodzeniem albo adopcją dziecka. Jego zadaniem jest pokrycie części wydatków związanych z pojawieniem się dziecka w rodzinie.

Świadczenie jest przeznaczone przede wszystkim dla osób, które nie wypracowały prawa do foreldrepenger (zasiłku rodzicielskiego). Osoba spełniająca warunki foreldrepenger również może świadomie wybrać engangsstønad, ale obu świadczeń nie można pobrać na to samo dziecko.

Podstawą prawną świadczenia jest § 14-17 norweskiej ustawy o ubezpieczeniach społecznych.

Komu przysługuje engangsstønad?

Najczęściej engangsstønad otrzymuje matka, która:

• rodzi dziecko albo adoptuje dziecko mające mniej niż 15 lat,
• nie ma prawa do foreldrepenger albo wybiera engangsstønad zamiast tego świadczenia,
• była członkiem folketrygden (norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych) przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy bezpośrednio przed przewidywaną datą porodu lub datą przejęcia opieki przy adopcji.

Świadczenie nie zależy od dochodu ani majątku rodziny. Wysokie zarobki drugiego rodzica nie odbierają prawa do engangsstønad. Liczą się uprawnienia osoby składającej wniosek.

Adopcja dziecka współmałżonka nie daje prawa do świadczenia.

Kiedy świadczenie może otrzymać ojciec lub inny opiekun?

Ojciec, współmatka albo inny opiekun mogą otrzymać engangsstønad wyłącznie w szczególnych sytuacjach, między innymi gdy:

• mężczyzna samodzielnie adoptuje dziecko,
• matka umiera w związku z porodem albo adopcją, a świadczenie nie zostało wcześniej wypłacone,
• ojciec lub współmatka przejmuje opiekę nad dzieckiem w ciągu 58 tygodni i 1 dnia od porodu albo adopcji z zamiarem przejęcia wyłącznej odpowiedzialności rodzicielskiej,
• po śmierci rodzica opiekę przejmuje inna osoba, która ma lub otrzyma odpowiedzialność rodzicielską.

Osoba przejmująca prawo do świadczenia musi samodzielnie spełnić warunek 12 miesięcy członkostwa w folketrygden.

Jak ustala się członkostwo w folketrygden?

Jeżeli pracujesz w Norwegii, zwykle podlegasz folketrygden od pierwszego dnia pracy. Przy pobycie bez zatrudnienia członkostwo powstaje zwykle wtedy, gdy legalny pobyt w Norwegii ma trwać co najmniej 12 miesięcy.

Sam norweski numer personalny, karta podatkowa, wpis w rejestrze ludności albo płacenie podatku nie przesądzają o członkostwie. Status ustala się według przepisów ubezpieczeniowych, a szczegółowe informacje znajdziesz w zasadach dotyczących członkostwa w folketrygden.

Szczególną uwagę powinny zachować osoby oddelegowane do Norwegii przez polskiego pracodawcę i objęte zaświadczeniem A1. W okresie oddelegowania zwykle pozostają w polskim systemie i nie są członkami folketrygden.

Okresy podlegania wyłącznie polskiemu ZUS co do zasady nie zastępują wymaganych 12 miesięcy w norweskim systemie. Engangsstønad jest wyłączone z koordynacji świadczeń EOG, dlatego polskich i norweskich okresów ubezpieczenia nie należy automatycznie sumować.

Ile wynosi engangsstønad w 2026 roku?

W 2026 roku engangsstønad wynosi 92 648 NOK na każde dziecko. Kwota jest wypłacana jednorazowo.

Engangsstønad jest zwolnione z podatku dochodowego. NAV wypłaca pełną przyznaną kwotę bez potrącenia zaliczki na podatek. Od świadczenia nie nalicza się również feriepenger (wynagrodzenia urlopowego).

Engangsstønad a foreldrepenger

Prawo do foreldrepenger powstaje zasadniczo po uzyskiwaniu dochodu lub wskazanych świadczeń przez co najmniej 6 z ostatnich 10 miesięcy, przy dochodzie rocznym wynoszącym co najmniej 0,5 G. Od 1 maja 2026 roku próg ten wynosi 68 274,50 NOK rocznie.

Przed podjęciem decyzji porównaj całkowitą wartość obu świadczeń oraz wpływ wyboru na uprawnienia drugiego rodzica. Po wydaniu pozytywnej decyzji dotyczącej jednego z nich wybór jest co do zasady nieodwracalny. Przy ciąży mnogiej nie można wybrać foreldrepenger na jedno dziecko, a engangsstønad na drugie.

Zasady obliczania i okres wypłaty opisujemy szerzej w artykule Ile wynosi foreldrepenger i jak długo trwa urlop rodzicielski w Norwegii?

Jak i do kiedy złożyć wniosek?

Matka może złożyć wniosek najwcześniej w 22. tygodniu ciąży. Ostateczny termin wynosi zasadniczo 6 miesięcy od dnia porodu albo adopcji. Przekroczenie tego terminu zwykle powoduje utratę prawa do świadczenia.

Elektroniczny wniosek o engangsstønad jest najprostszą formą zgłoszenia. Standardowy czas rozpatrywania wynosi orientacyjnie 6 tygodni, a w sprawach międzynarodowych około 3 miesięcy. Po pozytywnej decyzji wypłata następuje zwykle w ciągu około 1 tygodnia.

Jeśli chcesz uniknąć błędów i brakujących załączników, z chęcią pomożemy Ci przygotować wniosek o becikowe engangsstønad.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

• Engangsstønad to jednorazowe świadczenie związane z urodzeniem lub adopcją dziecka, wynoszące w 2026 roku 92 648 NOK na każde dziecko.
• Wnioskodawca musi mieć co najmniej 12 kolejnych miesięcy członkostwa w folketrygden bezpośrednio przed przewidywaną datą porodu albo przejęciem opieki.
• Świadczenie jest nieopodatkowane, a od wypłaconej kwoty nie nalicza się feriepenger.
• Wniosek trzeba zasadniczo złożyć najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od porodu albo adopcji.

Jeśli potrzebujesz pomocy we wnioskowaniu o engangsstønad, zadzwoń do nas: +47 21 38 38 21. Pomagamy Polakom w Norwegii uporządkować sprawy świadczeniowe.

Autor artykułu: Marcin - marcin@efirma.no