Upadłość pracodawcy w Norwegii - jak odzyskać pensję z Lønnsgaranti NAV?
Twój pracodawca w Norwegii ogłosił upadłość, a na koncie nadal brakuje pensji, nadgodzin albo feriepenger? W takiej sytuacji trzeba zgłosić roszczenie w odpowiedni sposób i pilnować kilku różnych terminów.
W tym artykule wyjaśniamy, kto może skorzystać z gwarancji wynagrodzeń, jakie należności obejmuje system, ile wynosi limit w 2026 roku oraz jak przygotować i przekazać wniosek.
Kiedy działa Lønnsgaranti NAV?
Lønnsgaranti to państwowa gwarancja określonych roszczeń pracowniczych, których pracodawca nie może zapłacić z powodu formalnie otwartej upadłości. System może mieć zastosowanie również przy przymusowej likwidacji spółki i kilku innych formalnych postępowaniach dotyczących niewypłacalności.
Sama zaległość w wypłacie albo informacja, że firma nie ma pieniędzy, nie uruchamia gwarancji. Sąd musi zasadniczo otworzyć postępowanie upadłościowe. Jeżeli pracodawca jeszcze nie upadł, dalsze działania opisujemy w artykule Co zrobić, gdy pracodawca w Norwegii nie wypłaca wynagrodzenia?
Z gwarancji może skorzystać pracownik pozostający w stosunku pracy, od którego pracodawca powinien odprowadzać norweską składkę pracodawcy. Przy pracy wykonywanej w Norwegii dotyczy to co do zasady również obywateli Polski i pracowników zatrudnionych przez zagraniczną firmę.
Gwarancja nie obejmuje:
- osób samozatrudnionych,
- wykonawców zleceń, którzy nie byli pracownikami,
- akcjonariuszy i udziałowców posiadających co najmniej 20% udziałów w firmie.
Udziałowiec posiadający co najmniej 20% udziałów może wyjątkowo uzyskać wypłatę, jeśli uprawdopodobni, że nie miał istotnego wpływu na prowadzenie przedsiębiorstwa.
Jakie należności pokrywa gwarancja?
Lønnsgaranti obejmuje roszczenia wynikające bezpośrednio z zatrudnienia. Każdą należność trzeba wykazać i przypisać do konkretnego okresu.
| Rodzaj należności | Czy może zostać pokryta? | Ważne zastrzeżenie |
|---|---|---|
| Zwykłe wynagrodzenie | Tak | Musi mieścić się w limitach okresu i kwoty |
| Nadgodziny, akord i prowizje | Tak | Potrzebna jest dokumentacja sposobu wyliczenia |
| Dodatki za pracę w święta | Tak | Muszą wynikać z umowy, przepisów albo obowiązujących warunków pracy |
| Feriepenger | Tak | Tylko za dopuszczalne lata wypracowania |
| Świadczenia rzeczowe | Tak | Dotyczy elementów pensji, np. mieszkania, wyżywienia, samochodu lub telefonu |
| Odsetki i określone koszty dochodzenia należności | Tak | Wchodzą do ogólnego limitu 2G |
| Napiwki | Nie | Nie są traktowane jako wynagrodzenie w tym systemie |
| Zwrot prywatnych wydatków, diet i biletów | Nie | Są to zwroty kosztów, a nie pensja |
Szczegółowe zasady naliczania należności urlopowej omawiamy osobno w artykule Feriepenger - najważniejsze prawa i zasady.
Limit wypłaty w 2026 roku
Maksymalna wypłata wynosi 2G, czyli dwukrotność kwoty bazowej obowiązującej w dniu granicznym dla upadłości.
| Data dnia granicznego | Kwota G | Maksymalny limit 2G |
|---|---|---|
| Od 1 stycznia do 30 kwietnia 2026 r. | 130 160 NOK | 260 320 NOK |
| Od 1 maja 2026 r. | 136 549 NOK | 273 098 NOK |
Do limitu wlicza się łącznie między innymi pensję, feriepenger, odsetki i koszty dochodzenia roszczeń. Rozsądne koszty samego wniosku o otwarcie upadłości mogą zostać pokryte ponad limit 2G.
Dzień graniczny, czyli fristdagen, to przy typowej upadłości dzień, w którym uwzględniony później wniosek o upadłość wpłynął do sądu. Nie musi być to data formalnego otwarcia upadłości. Data ta decyduje między innymi o wysokości 2G i o tym, jak stare należności mogą zostać objęte gwarancją. Aktualną wysokość G znajdziesz na stronie NAV dotyczącej kwoty bazowej.
Ograniczenia dotyczące okresu
Gwarancja obejmuje maksymalnie:
- 6 okresów wynagrodzeniowych, co nie zawsze oznacza dokładnie sześć miesięcy kalendarzowych,
- wynagrodzenie, którego termin płatności przypadał nie wcześniej niż 12 miesięcy przed fristdagen,
- feriepenger wypracowany w roku, w którym przypadł fristdagen, oraz w roku poprzednim,
- należności przypadające najwyżej do jednego miesiąca po otwarciu upadłości.
Jeżeli po otwarciu upadłości nie wykonujesz pracy i chcesz otrzymać należności za późniejszy okres, musisz zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy w ciągu 14 dni od otwarcia upadłości. Status trzeba utrzymywać przez cały okres objęty roszczeniem. Gdy czasowo pracujesz dla masy upadłości albo innego pracodawcy, termin biegnie od zakończenia tej pracy.
Jak złożyć wniosek o wypłatę pensji?
Wniosku nie wysyłasz samodzielnie do zwykłego oddziału NAV. Dokumenty przyjmuje wyznaczony przez sąd zarządca masy upadłości, najczęściej adwokat. Zarządca sprawdza roszczenie i przekazuje je do NAV, który wydaje ostateczne rozstrzygnięcie.
Dane zarządcy, numer sprawy, fristdagen i termin zgłaszania wierzytelności znajdziesz w ogłoszeniach rejestru upadłości. Właściwy dokument to formularz wniosku o pokrycie roszczeń z gwarancji wynagrodzeń.
Roszczenie wpisujesz zasadniczo w kwocie brutto, czyli przed potrąceniem podatku. Kwotę netto podajesz wtedy, gdy podatek został już faktycznie potrącony albo z innego powodu pozostała wyłącznie należność netto.
We wniosku musisz ujawnić dochód i świadczenia otrzymane za ten sam okres, w tym dagpenger. Kwoty zastępujące utraconą pensję zostaną odjęte od wypłaty z gwarancji.
Jeśli potrzebujesz wsparcia w ustaleniu i dochodzeniu zaległych kwot, z chęcią pomożemy Ci w ramach usługi odzyskiwania należności od byłego pracodawcy.
Jakich terminów i dokumentów trzeba pilnować?
Roszczenie zgłoś pisemnie w terminie wskazanym przez sąd w ogłoszeniu o upadłości. Traktuj tę datę jako podstawowy termin i nie czekaj do ostatniego dnia.
Spóźniony wniosek powinien zostać rozpatrzony, jeżeli dotrze do zarządcy albo NAV przed zakończeniem postępowania. Jeżeli postępowanie zostało już zakończone, zgłoszenie może zostać rozpatrzone, gdy zarządca lub NAV otrzymali je najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od otwarcia upadłości.
Odkładanie zgłoszenia jest ryzykowne, ponieważ wynagrodzenie starsze niż 12 miesięcy przed fristdagen wypada poza gwarancję niezależnie od tego, czy potrafisz je udokumentować.
Do wniosku dołącz przede wszystkim:
- umowę o pracę,
- paski wynagrodzenia,
- zatwierdzone karty czasu pracy,
- wyciągi bankowe pokazujące brak przelewu,
- wypowiedzenie albo dokument zakończenia zatrudnienia,
- korespondencję z pracodawcą,
- roczne zestawienie wynagrodzenia i potrąceń,
- własne wyliczenie pensji, nadgodzin, dodatków i feriepenger za każdy okres,
- potwierdzenie należności od pracodawcy, księgowego lub rewidenta, jeżeli je posiadasz.
To Ty odpowiadasz za uprawdopodobnienie istnienia i wysokości roszczenia. Po upadłości księgowość firmy może być niepełna, dlatego zachowuj własne kopie pasków wypłat, ewidencji godzin i korespondencji.
Wypłata, czas oczekiwania i odwołanie
NAV przekazuje przyznaną kwotę zarządcy, a nie bezpośrednio na Twoje konto. Zarządca dokonuje właściwego potrącenia podatku i innych wymaganych potrąceń, a następnie wypłaca Ci kwotę netto.
Jeżeli pracodawca wcześniej potrącił podatek z wypłaconej pensji, ale nie przekazał go do Skatteetaten, zachowaj paski wynagrodzenia i inne dowody potrącenia. Brak dokumentacji może prowadzić do błędnego rozliczenia podatku.
| Rodzaj sprawy | Orientacyjny czas rozpatrywania w 2026 roku |
|---|---|
| Zwykły wniosek o Lønnsgaranti | Do 12 miesięcy od otrzymania wniosku przez NAV od zarządcy |
| Feriepenger wypracowany w roku poprzedzającym upadłość | Około 2 miesięcy, jeżeli zarządca prześle roszczenie oddzielnie |
Są to orientacyjne czasy obsługi, a nie ustawowo gwarantowane terminy. Brak dokumentów albo konieczność wyjaśnienia czasu pracy wydłuża postępowanie.
Po utracie pracy z powodu upadłości możesz wystąpić o zaliczkę na poczet gwarancji, wypłacaną w formie dagpenger. Zaliczka może obejmować maksymalnie jeden miesiąc po otwarciu upadłości i zostanie później odjęta od Lønnsgaranti. Zasady samego świadczenia omawiamy w artykule Zasiłek dla bezrobotnych w Norwegii - jakie są zasady?
Od całkowitej albo częściowej odmowy przysługuje odwołanie. Musisz je złożyć w ciągu 3 tygodni od otrzymania decyzji. NAV najpierw ponownie oceni sprawę, a jeżeli nie zmieni rozstrzygnięcia, przekaże ją do instancji odwoławczej. Jeśli potrzebujesz wsparcia po odmowie, z chęcią przygotujemy za Ciebie odwołanie od decyzji NAV.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Podsumowanie
- Lønnsgaranti działa zasadniczo po formalnym otwarciu upadłości pracodawcy, a wniosek przekazujesz zarządcy masy upadłości.
- W 2026 roku limit wynosi 260 320 NOK albo 273 098 NOK, zależnie od daty fristdagen.
- Gwarancja obejmuje maksymalnie 6 okresów wynagrodzeniowych, a pensja starsza niż 12 miesięcy przed fristdagen jest wyłączona.
- Zgromadź umowę, paski wypłat, ewidencję godzin i wyciągi bankowe oraz pilnuj terminu zgłoszenia i rejestracji w ciągu 14 dni.
Jeśli potrzebujesz pomocy w odzyskaniu pensji z Lønnsgaranti NAV, zadzwoń do nas: +47 21 38 38 21. Pomagamy Polakom w Norwegii uporządkować sprawy pracownicze i świadczeniowe.
Autor artykułu: Marcin - marcin@efirma.no
