Kryptowaluty zdobyły ogromną popularność także w Norwegii – coraz więcej osób inwestuje w Bitcoina, Ethereum czy inne cyfrowe aktywa. Jednak wiele z nich nie zdaje sobie sprawy, że kryptowaluty w Norwegii nie są “anonimowe” dla urzędu skarbowego. Wręcz przeciwnie – Skatteetaten jasno określa, kiedy i jak należy płacić podatki od zysków związanych z krypto. Co ważne, podatek może pojawić się nawet wtedy, gdy nie wypłacamy środków na konto bankowe.
W tym artykule w prosty sposób wyjaśniamy, kiedy powstaje obowiązek podatkowy od kryptowalut w Norwegii, jak liczyć zyski, co ze stratą, a także czy wymiana jednej kryptowaluty na inną również wiąże się z podatkiem – wszystko na podstawie aktualnych norweskich przepisów i zaleceń urzędów.
Podstawy opodatkowania kryptowalut w Norwegii
W Norwegii kryptowaluty są traktowane jako aktywa, a nie jako waluta płatnicza. Oznacza to, że wszelkie zyski, które osiągasz z ich sprzedaży, wymiany, wydobycia czy innych form uzyskania wartości podlegają opodatkowaniu. Co istotne, podatek może się pojawić nawet wtedy, gdy nie zamieniasz kryptowaluty na tradycyjne pieniądze. Wystarczy, że osiągasz jakąkolwiek korzyść majątkową, np. wymieniasz jedną kryptowalutę na inną albo otrzymujesz nagrody za staking.
W większości przypadków dochody z kryptowalut są rozliczane jako dochód kapitałowy i opodatkowane stawką 22%. Wyjątkiem może być sytuacja, gdy prowadzisz działalność wydobywczą na dużą skalę – wtedy fiskus może uznać ją za tzw. virksomhet, czyli działalność gospodarczą i opodatkować na innych zasadach (np. jako dochód z pracy). Może również wymagać wtedy założenia przez Ciebie firmy. Dla większości osób prywatnych jednak stosuje się standardową stawkę 22%.
Kupno i posiadanie kryptowalut – czy zapłacisz podatek?
Zakup kryptowaluty, np. Bitcoina czy Ethereum, nie powoduje obowiązku zapłaty podatku. W tym momencie po prostu zamieniasz jedną formę majątku (pieniądze) na inną (krypto). Skatteetaten nie wymaga, żebyś płacił podatek przy samym zakupie. Ważne jest jednak, żebyś dobrze udokumentował cenę zakupu – przyda Ci się ona, gdy będziesz sprzedawać lub wymieniać kryptowaluty w przyszłości.
Samo posiadanie kryptowaluty również nie generuje podatku dochodowego. Możesz trzymać ją na portfelu, czekać, aż zyska na wartości – dopóki jej nie sprzedasz lub nie zamienisz, nie powstaje dochód do opodatkowania. Ale uwaga: jeśli na koniec roku Twoje kryptowaluty mają wartość rynkową, musisz uwzględnić je w zeznaniu rocznym – Skatteetaten wymaga zgłoszenia wartości posiadanych krypto w rubryce majątkowej.
Wartość krypto, którą posiadasz 31 grudnia danego roku, może wpłynąć na Twój podatek od majątku (formuesskatt). Ten podatek dotyczy osób, których łączny majątek netto przekracza określony próg (ponad 1,76 mln NOK dla osoby samotnej, dwa razy tyle dla małżeństw). Jeśli trzymasz większe kwoty w krypto, może to oznaczać dodatkowy podatek – nawet jeśli nic nie sprzedajesz.
Sprzedaż lub zamiana kryptowalut – kiedy powstaje podatek?
Podatek pojawia się wtedy, gdy dochodzi do tzw. realizacji (realisasjon) kryptowaluty. To znaczy: sprzedajesz ją, wymieniasz na inną krypto, używasz do płatności, albo przekazujesz komuś w zamian za coś. W każdej z tych sytuacji musisz obliczyć, czy osiągnąłeś zysk czy stratę.
Najczęstsze przypadki, kiedy musisz zapłacić podatek:
- Sprzedaż kryptowaluty za NOK
Jeśli sprzedasz np. 1 BTC za 400 000 NOK, a wcześniej kupiłeś go za 250 000 NOK – osiągasz zysk 150 000 NOK. Ten zysk jest opodatkowany. - Wymiana jednej kryptowaluty na inną
Zamieniając np. ETH na BTC, urząd uznaje to za sprzedaż ETH i zakup BTC. Jeśli wartość ETH w chwili wymiany była wyższa niż cena, za którą je kupiłeś, płacisz podatek od tej różnicy. - Płatność kryptowalutą
Jeśli kupisz coś (np. laptop) i zapłacisz krypto, traktowane jest to jak sprzedaż po wartości rynkowej w chwili zakupu.
Jak obliczyć zysk?
Zysk = wartość krypto w chwili sprzedaży minus koszt zakupu minus prowizje/np. opłaty giełdowe. Ten zysk w całości jest opodatkowany stawką 22%.
Przykład 1
Ola kupiła 2 ETH za 20 000 NOK.
Po roku wymieniła je na 0,1 BTC, które w momencie transakcji warte było 35 000 NOK.
Zysk = 35 000 – 20 000 = 15 000 NOK. Podatek: 22% z 15 000 = 3 300 NOK.
Przykład 2
Paweł sprzedał 0,5 BTC za 100 000 NOK, ale wcześniej kupił go za 120 000 NOK.
Poniósł stratę 20 000 NOK, którą może odliczyć w rozliczeniu rocznym – obniża to jego podstawę opodatkowania.
UWAGA: Nawet jeśli nie wypłacasz kryptowalut na konto bankowe, ale tylko je wymieniasz lub wydajesz – i tak musisz rozliczyć zysk lub stratę.
Wydobycie kryptowalut (mining) – opodatkowanie
Jeśli kopiesz kryptowaluty to to, co “wydobędziesz”, traktowane jest jako dochód w Norwegii. W momencie, gdy otrzymujesz nowe tokeny jako nagrodę za mining, musisz zgłosić ich wartość rynkową w dniu otrzymania jako przychód do opodatkowania.
Dla osób prywatnych, które kopią krypto hobbystycznie lub na małą skalę, dochód z miningu uznawany jest za dochód kapitałowy (kapitalinntekt) i opodatkowany stawką 22%. Nie trzeba prowadzić firmy, ale trzeba zgłosić wartość wydobytych monet.
Jeśli jednak mining staje się działalnością zorganizowaną, np. duży sprzęt, wysoki koszt prądu, regularne wpływy – Skatteetaten może uznać to za działalność gospodarczą, co wiąże się z innymi zasadami i wyższym opodatkowaniem.
Jak wycenić dochód z miningu?
Sprawdzasz kurs kryptowaluty w momencie, kiedy trafiła do Twojego portfela. Tę wartość w NOK wpisujesz jako dochód za dany rok.
Przykład
Michał wydobył w ciągu roku 0,05 BTC.
W chwili otrzymania monety były warte 15 000 NOK.
Ten dochód musi zostać zgłoszony w zeznaniu rocznym.
Podatek: 22% z 15 000 = 3 300 NOK.
Co z kosztami? Jeśli poniosłeś udokumentowane koszty związane z miningiem (np. prąd, sprzęt), możesz je odliczyć od dochodu – obniży to kwotę do opodatkowania.
Staking kryptowalut i inne nagrody (odsetki, yield farming)
W Norwegii nagrody otrzymywane za staking, pożyczanie kryptowalut czy inne formy pasywnego dochodu (np. DeFi, farming) są opodatkowane tak samo jak mining. Oznacza to, że każda wartość, którą otrzymujesz – nawet jeśli nie sprzedajesz – jest traktowana jako dochód w momencie jej otrzymania.
Wartość tokenów, które trafiają do Twojego portfela jako nagroda, musisz wycenić w NOK w dniu ich otrzymania. Tę wartość wpisujesz jako przychód kapitałowy (kapitalinntekt), opodatkowany stawką 22%.
Najczęstsze sytuacje, które powodują obowiązek podatkowy:
- Otrzymujesz nowe tokeny za staking (np. ETH, ADA, ATOM).
- Dostajesz odsetki za pożyczanie kryptowalut (np. przez platformy DeFi).
- Uczestniczysz w programach typu yield farming i otrzymujesz nagrody w tokenach.
Przykład
Karolina stakowała kryptowalutę ABC i w ciągu roku otrzymała 100 tokenów.
W dniu otrzymania ich łączna wartość wynosiła 10 000 NOK.
Karolina musi uwzględnić ten dochód w zeznaniu rocznym.
Podatek: 22% z 10 000 = 2 200 NOK.
UWAGA: Jeśli Karolina później sprzeda te tokeny – nie płaci podatku od całej kwoty sprzedaży, tylko od ewentualnego zysku ponad wartość z dnia otrzymania (czyli koszt początkowy to 10 000 NOK). Jeśli sprzeda je taniej – może odliczyć stratę.
Airdropy, fork’i i darmowe kryptowaluty – co z podatkiem?
Jeśli otrzymujesz kryptowaluty “za darmo” – np. w ramach airdropu, forka albo jako bonus to również może powstać obowiązek podatkowy. W Norwegii urząd skarbowy (Skatteetaten) uznaje, że takie tokeny mają wartość, którą trzeba rozliczyć jako dochód, o ile w momencie ich otrzymania można określić kurs rynkowy.
Kiedy musisz zapłacić podatek?
- Airdrop
Jeśli otrzymujesz nowe tokeny np. za zapisanie się do projektu, polecenie znajomego albo jako marketingowy bonus – musisz zgłosić ich wartość w NOK w dniu otrzymania. To jest Twój przychód kapitałowy (kapitalinntekt). - Fork
Jeśli posiadasz kryptowalutę, która zostaje “rozbita” na dwa łańcuchy (np. BCH po forku BTC), i dostajesz nową monetę – wtedy jej wartość w momencie otrzymania również traktowana jest jako dochód.
A co jeśli token nie ma jeszcze kursu?
Jeśli nie można określić wartości rynkowej nowej kryptowaluty (np. nie jest notowana, nie da się nią handlować), możesz przyjąć wartość 0 NOK. W takim przypadku nie płacisz podatku w chwili otrzymania, ale cała kwota uzyskana przy późniejszej sprzedaży będzie zyskiem do opodatkowania.
Przykład
Tomek otrzymał 200 tokenów X jako airdrop.
W dniu, w którym trafiły na jego portfel, były warte 5 000 NOK.
Musi zgłosić 5 000 NOK jako dochód kapitałowy.
Podatek: 22% z 5 000 = 1 100 NOK.
Jeśli później sprzeda te tokeny za 6 000 NOK, zapłaci już tylko podatek od zysku 1 000 NOK.
Podatek od majątku (formuesskatt) od kryptowalut
W Norwegii oprócz podatku od dochodu istnieje także podatek od majątku – formuesskatt. W jego ramach musisz wykazać wartość wszystkich posiadanych aktywów na dzień 31 grudnia, w tym także kryptowalut. Oznacza to, że nawet jeśli w danym roku niczego nie sprzedałeś, a jedynie trzymasz swoje monety, mogą one wpłynąć na wysokość Twojego podatku.
Jak to działa?
Każde aktywo, które posiadasz na koniec roku, ma swoją wartość rynkową (markedsverdi). W przypadku kryptowalut jest to kurs z 31 grudnia. Tę wartość musisz wpisać w zeznaniu rocznym jako część swojego majątku (formue).
Kiedy płacisz formuesskatt?
- Jeśli Twój łączny majątek netto przekracza ustawowy próg.
- Dla osób samotnych próg wynosi 1,76 mln NOK (na 2025 rok).
- Dla małżonków rozliczających się wspólnie – ok. 3,52 mln NOK (na 2025 rok).
Jeśli Twój majątek (aktywa minus długi) przekracza ten limit, zapłacisz podatek od nadwyżki. Stawka podatku wynosi 1% na 2025 rok, aż do kwoty 20 700 000 NOK później płacimy 1,1% od nadwyżki.
Przykład
Masz kryptowaluty warte 200 000 NOK oraz inne aktywa (np. mieszkanie, oszczędności, auto) o łącznej wartości 1 700 000 NOK. Razem daje to 1 900 000 NOK.
Po odjęciu długów wychodzi 1 850 000 NOK majątku netto.
Próg to 1,76 mln – więc nadwyżka wynosi 90 000 NOK.
Podatek od majątku to ok. 1% tej nadwyżki, czyli 900 NOK.
Co ważne, podatek od majątku dotyczy wyłącznie posiadanej wartości, a nie zysków. Możesz mieć rok pełen strat na kryptowalutach, a mimo to zapłacisz formuesskatt, jeśli łączna wartość majątku przekracza próg.
Podsumowanie – kiedy zapłacisz podatek od kryptowalut w Norwegii?
Norwegia jasno określa zasady dotyczące kryptowalut: każdy zysk, każdy dochód i każda wartość, jaką uzyskujesz z krypto, podlega opodatkowaniu. Nie ma znaczenia, czy wypłacasz środki na konto bankowe, czy pozostają one w formie cyfrowej – ważne jest to, że osiągasz korzyść finansową.
Najważniejsze zasady, które musisz zapamiętać:
- Zakup krypto nie powoduje podatku, ale musisz udokumentować koszt zakupu.
- Sprzedaż, wymiana na inną kryptowalutę lub płatność krypto zawsze powoduje powstanie zysku lub straty.
- Wydobycie, staking, odsetki i airdropy tworzą dochód w momencie otrzymania tokenów.
- Kryptowaluty wlicza się do majątku i mogą generować formuesskatt, jeśli Twój majątek jest wysoki.
- Straty można odliczyć, co obniża podatek.
Skatteetaten podkreśla, że to podatnik jest odpowiedzialny za prawidłowe zgłoszenie kryptowalut – urząd nie otrzymuje pełnych danych od giełd. Dlatego tak ważne jest, aby prowadzić własne zestawienia transakcji i przechowywać potwierdzenia.
Masz pytania odnośnie rozliczania kryptowalut w Norwegii?
A może potrzebujesz pomocy w ich wykazaniu?
Skontaktuj się z nami: +47 21 38 38 21. Jesteśmy dostępni od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 – 21:00 i chętnie pomożemy!
Autor artykułu: Marcin – marcin@efirma.no
