Masz taką samą pensję jak kolega z pracy, a mimo to na Twojej wypłacie widnieje zupełnie inna zaliczka na podatek? Choć może się to wydawać niesprawiedliwe, różnice w kartach podatkowych (skattekort) nie oznaczają, że jeden z Was zapłaci więcej, a drugi mniej. To tylko zaliczki – prognozy na podstawie wielu indywidualnych czynników, które Skatteetaten (norweski urząd skarbowy) uwzględnia przy ich tworzeniu.
W tym artykule wyjaśniamy krok po kroku, skąd biorą się te różnice, co dokładnie wpływa na wysokość potrąceń i kiedy można spodziewać się wyrównania podatku. Jeśli chcesz zrozumieć, dlaczego Twoje skattekort różni się od kolegi – jesteś w dobrym miejscu.
Czym jest karta podatkowa?
Zacznijmy od podstaw: karta podatkowa, czyli skattekort, to dokument elektroniczny, który pokazuje, ile zaliczki na podatek powinien potrącać Twój pracodawca z każdej wypłaty. Dokument ten przygotowuje Skatteetaten (norweski urząd skarbowy) i udostępnia go pracodawcy automatycznie. Nie musisz go samodzielnie dostarczać.
Skattekort nie jest ostatecznym rozliczeniem podatku. To jedynie prognoza oparta na danych z poprzedniego roku oraz szacunkach dotyczących Twoich dochodów, ulg i ewentualnego majątku. Na tej podstawie urząd ustala, jaką kwotę zaliczek (forskuddstrekk) należy pobierać z Twojej pensji w ciągu roku.
Jeśli nie zamówisz lub nie zaktualizujesz karty, Twój pracodawca ma obowiązek potrącać aż 50% zaliczki tak długo, aż pojawi się prawidłowy dokument. Dlatego ważne jest, aby na początku każdego roku sprawdzić kartę podatkową i upewnić się, że dane w niej zawarte są zgodne z rzeczywistością.
Od 2025 roku Skatteetaten wprowadził zaktualizowane tabele podatkowe. Może się więc zdarzyć, że zaważysz zmianę numeru tabeli lub stawki – nie oznacza to jednak błędu. Jeśli dane w karcie są prawidłowe (dochody, ulgi, sytuacja życiowa), to zaliczki również będą odpowiednio wyliczone.
Najważniejsze jest to, że karta podatkowa dotyczy tylko zaliczek. Faktyczne rozliczenie następuje dopiero po zakończeniu roku – wtedy dostajesz skattemelding i skatteoppgjør, w których urząd wylicza, czy zapłaciłeś wystarczająco dużo, czy też należy coś zwrócić lub dopłacić.
Zaliczka a ostateczny podatek
To, co pracodawca potrąca z Twojej pensji co miesiąc, to tylko zaliczka na podatek – po norwesku forskuddstrekk. Nie jest to jeszcze Twój ostateczny podatek dochodowy. Zaliczki są pobierane na podstawie prognoz, które widnieją na karcie podatkowej. Celem jest równomierne rozłożenie podatku na cały rok.
Ostateczne rozliczenie podatku następuje dopiero po zakończeniu roku podatkowego – zwykle na wiosnę. Wtedy Skatteetaten wysyła Ci skattemelding (zeznanie podatkowe), a później skatteoppgjør, czyli decyzję, ile rzeczywiście powinieneś zapłacić.
Możliwe są trzy scenariusze:
– jeśli zapłaciłeś za dużo, dostaniesz zwrot nadpłaty,
– jeśli zapłaciłeś za mało, będziesz musiał dopłacić różnicę,
– jeśli zaliczki były dokładne, nic się nie zmienia.
To oznacza, że nawet jeśli Twój kolega ma inną kartę podatkową niż Ty, ale zarabiacie dokładnie tyle samo i macie identyczną sytuację podatkową, to na końcu zapłacicie tyle samo podatku. Różnice w kartach podatkowych wpływają jedynie na to, jak rozłożona jest płatność w trakcie roku – a nie na samą wysokość podatku. Jeden z Was może mieć w takiej sytuacji dopłatę, a drugi zwrot, ale tak czy siak zostawicie ostatecznie tyle samo – jeden będzie miał większą wypłatę miesięczną, a drugi niższą.
Warto jednak dbać o to, by karta była możliwie dokładna, dzięki czemu unikniesz dużych dopłat lub długiego czekania na zwrot. Jeśli w ciągu roku Twoje dochody lub sytuacja się zmieniają, możesz zaktualizować kartę podatkową w każdej chwili a my możemy Ci w tym pomóc (kliknij).
Co wpływa na wysokość zaliczki podatkowej?
To, że zarabiasz tyle samo co kolega, nie oznacza, że Wasze zaliczki na podatek będą identyczne. Skatteetaten wylicza wysokość potrąceń indywidualnie – na podstawie wielu danych, jakie posiada na Twój temat. Karta podatkowa uwzględnia nie tylko wynagrodzenie, ale też inne elementy Twojej sytuacji finansowej.
Na Twoją kartę podatkową wpływają głównie:
Prognozowany roczny dochód
Urząd opiera się na Twoich zarobkach z poprzedniego roku lub, jeśli to Twój pierwszy rok w Norwegii – na podstawie deklaracji. W przypadku karty na 2025 rok uwzględniono np. dochód z okresu listopad 2023 – październik 2024, a do tego doliczono spodziewany wzrost wynagrodzeń (np. 4,5%).
Inne źródła dochodu
Jeśli oprócz pracy masz dodatkowe dochody (np. drugi etat, NAV, dodatki sezonowe), to Skatteetaten bierze je pod uwagę. W takich przypadkach często dostajesz prosentkort, czyli kartę procentową. Pracodawca wtedy potrąca ustalony procent od każdej wypłaty. Twój kolega może mieć tylko jedno źródło dochodu, więc jego karta będzie tabelą (tabellkort).
Ulgi i odliczenia (fradrag)
Każdy może mieć inne ulgi podatkowe, np. odsetki od kredytu hipotecznego, koszty dojazdów, opiekę nad dziećmi czy status pendler. Jeśli Twój kolega zgłosił więcej odliczeń, jego podstawa opodatkowania będzie niższa, a co za tym idzie – także zaliczki będą mniejsze. Brak ulg oznacza wyższą zaliczkę. Takimi ulgami może również sobie zmniejszyć końcowy podatek i w takiej sytuacji i on będzie się różnił, nie tylko zaliczki.
Majątek i zadłużenie
Jeśli masz duże oszczędności, dom lub inne nieruchomości, może być doliczony formuesskatt (podatku od majątku). Z kolei wysokie kredyty i odsetki od nich obniżają podstawę opodatkowania. Dlatego dwie osoby z taką samą pensją, ale innym majątkiem i długami mogą mieć różne karty podatkowe.
Nieaktualne dane
Karta podatkowa nie zmienia się sama. Jeśli Twoja sytuacja się zmieniła, ale nie zgłosiłeś tego do urzędu, Twoja karta może być nieaktualna. Twój kolega mógł ją zaktualizować – np. po zmianie pracy, przeprowadzce lub po wzięciu kredytu – i stąd różnica w wysokości potrącanych zaliczek. Ewenutalnie w drugą stronę, czyli Ty te informacje zaktualizowałeś, a znajomy nie.
Tabellkort czy prosentkort? Rodzaje kart podatkowych
W Norwegii karta podatkowa występuje w dwóch formach: tabellkort (karta tabelaryczna) i prosentkort (karta procentowa). Różnią się sposobem obliczania zaliczki na podatek.
- Tabellkort najczęściej stosuje się przy jednym stabilnym źródle dochodu. Zaliczka wyliczana jest wtedy z tabeli, która automatycznie dostosowuje się do wysokości miesięcznego wynagrodzenia.
- Prosentkort z kolei jest używana w przypadku kilku pracodawców lub mniej przewidywalnych dochodów. Potrąca się wtedy stały procent, niezależnie od kwoty wypłaty.
Rodzaj karty nie wpływa na to, ile podatku zapłacisz na koniec roku – liczy się suma dochodów i odliczeń w skatteoppgjør. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć różnice między tabellkort a prosentkort i dowiedzieć się, kiedy która opcja będzie korzystniejsza, przeczytaj nasz pełny przewodnik tutaj: https://efremtid.no/rozliczenia-osobiste/skattekort/.
Podsumowanie
To, że Ty i Twój kolega zarabiacie tyle samo, nie oznacza, że Wasze zaliczki na podatek będą identyczne. Skattekort to indywidualna prognoza oparta na wielu czynnikach: wcześniejszych dochodach, ulgach podatkowych, zadłużeniu, majątku, liczbie pracodawców czy aktualności danych w systemie.
Najważniejsze, by pamiętać, że karta podatkowa służy tylko do pobierania zaliczek. Ostateczne rozliczenie podatku następuje dopiero po zakończeniu roku. Jeśli Twoje dane są prawidłowe, a dochody i ulgi takie same jak u kolegi – finalna kwota podatku też będzie taka sama.
Warto regularnie sprawdzać swoją kartę na stronie Skatteetaten, szczególnie gdy zmienia się Twoja sytuacja życiowa. To pozwoli uniknąć przykrych niespodzianek, zarówno dopłat, jak i długiego czekania na zwrot podatku.
Potrzebujesz pomocy w zamówieniu lub zmianie karty podatkowej?
Skontaktuj się z nami: +47 21 38 38 21. Jesteśmy dostępni od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 – 21:00 i chętnie pomożemy!
Autor artykułu: Marcin – marcin@efirma.no
